حسين قلى خان نظام السلطنه مافى
575
خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )
مورخهء روز چهارشنبه 8 ربيع الثانى 1317 مطابق 16 ماه اگست 1899 . 2 - شكايت كنسولگرى روسيه . سهشنبه 27 ذيقعده 1318 قمرى . از تبريز : كنسولگرى روسيه در آذربايجان . به تبريز : حسينقلى خان نظام السلطنه . جنرال قونسولگرى اعليحضرت امپراطورى كل ممالك روسيه در آذربايجان بتاريخ 27 ماه ذى القعدهء سنهء 1318 نمرهء 68 هو جناب مستطاب اجل اكرم افخم ، دوستان استظهارا ، مشفق معظما ، محترما از قرارى كه جناب فخامت نصاب مسيو سيموفسكى جنرال كوميسر دولت روس ، برطبق اظهار رئيس مأمورين نظامى ولايت گنجه ، به جنرال قونسولگرى اظهار نموده است ، در قريهء تازه كند در خاك آن دولت عليه كه از دهات سرحدى و روبروى پستخانهء بهرام تپه واقع است ، تلگرافخانه [ اى ] هست « 77 » و رئيس تلگرافخانهء مزبور محمد خان نامى است كه مدتى است خود را همدست و حامى اشرار و سارقين و قطاع الطريق قرار داده . به اين معنى كه ، چهار نفر از قطاع الطريق را نزد خود نگاهداشته و آنها هرچه به غارت و سرقت مىآورند ، به او تحويل داده و او آنچه صاحبش پيدا مىشود و به مقام مطالبه برمىآيد ، مبلغى تعارف از صاحب مال گرفته و مالش را رد مىنمايد و آنچه صاحبش پيدا نمىشود ، خودش تصاحب مىنمايد . از آن جمله ، در تابستان گذشته چهار رأس اسب از قريهء چاخرلو كه از دهات سرحدى خاك روس است ، به سرقت رفته و صاحبانش اسبها را در نزد خان مشار اليه پيدا نمودهاند و او از هريك از صاحبان اسب ، دهمنات گرفته و اسبها را رد نموده است . و بنابراين رئيس مزبور ، خواهش دور نمودن خان مشار اليه و اشخاصى را كه نزد او هستند از نزديكى سرحد نموده است . لهذا ، دوستدار از مراتب به آن جناب دوستان استظهارى اطلاع داده و از روى كمال توقير و احترام خواهشمند است ، مقرر فرمائيد خان مشار اليه را با اشخاصى كه در نزد خودش نگاهداشته است از نزديكى سرحد دور نمايند ؛ و قدغن فرمايند پس از اين ، پيرامون اينگونه حركات خلاف قاعده نگردد . اميدوار است كمال مساعدت را در اين خصوص مبذول خواهيد فرمود . زياده چه زحمت افزا شود . حرر فى التاريخ الفوق .
--> ( 77 ) - منظور تلگرافخانهء حسن خانلو است . در فرهنگ جغرافيائى ايران ( ج 4 ، استان 3 و 4 آذربايجان ) آمده است : « تازه كند حسن خانلو - ده جزء دهستان مغان بخش گرمى شهرستان اردبيل . 50 كيلومترى شمال بيلهسوار و در مسير شوسهء بيلهسوار به تازه كند . كوهستانى ، گرمسير ، سكنه 257 ، شيعه ، تركى ، آب از رود ارس ، محصول غلات و حبوبات . شغل زراعت ، گلهدارى ، راه شوسه » .